CHUYỆN TÌNH TRANG SỬ

Anh kể em nghe chuyện tình trang sử

Thuở hồng hoang Chử Đồng Tử-Tiên Dung

Kết lương duyên bất chấp lệnh vua Hùng

Cùng chung sống vượt "môn đăng hộ đối".

 

Ai cũng trách tình yêu xưa có lỗi

Buổi nguyên sơ Trọng Thủy với Mị Châu

Nàng cuồng si tin yêu đến mất đầu

Trọn trung hiếu chàng gieo mình giếng ngọc.

 

"Tiếng trống Mê Linh" còn vang bài học

Đầu công nguyên giặc Đông Hán hung tàn

Đã đem chồng Thi Sách giết dã man

Vợ Trưng Trắc hiên ngang thề sống mãi.

 

Ta vẫn biết chuyện tình nhiều tranh cãi

Dương Vân Nga hoàng hậu của hai triều

Đã liều mình trao lại cả giang sơn

Khoác áo bào ơn Lê Hoàn giữ nước.

 

Mối tình này như lời hẹn kiếp trước

Lý Thánh Tông đón rước Ỷ Lan về

Lập lời thề quyết thắng giặc Champa

Nơi kinh thành Bà giỏi lo triều chính.

 

Chuyện tình duyên như trời cao suy tính

Trai anh hùng gặp gái phận thuyền quyên

Nên số trời đã định khó nên duyên

Khiến Thiên Thụy-Trần Khánh Dư đôi ngả.

 

Chuyện phu thê cuối đời bao buồn bã

Nguyễn Thị Lộ nghề bán chiếu Hồ Tây

Ái mộ thay Nguyễn Trãi đón sum vầy

Ai ngờ đây Lệ Chi Viên đẫm máu.

 

Mối tình nồng buổi đầu vì ngôi báu

Nàng Ngọc Hân công chúa của Lê triều

Cùng Nguyễn Huệ phiêu lưu đất Phú Xuân

"Ai tư vãn" khóc phu quân đoản số.

 

Ôi quan trường tình duyên bao giông tố

Bởi lợi danh toan tính chốn cung đình

Thuyền tình nào có cập bến trăm năm

Để lại đời ánh trăng vàng khuyết bóng.

 

ÁM ẢNH THÁNG 3

Con trở về trong ám ảnh tháng ba

Thắp nén hương nơi cha nằm chín suối

Con vẫn nhớ cái lần gặp cuối

Không kịp nói gì cha đã mãi ra đi

Hiểu ở đời có sinh tử biệt ly 

Mà khi đến cuộc đời như sập lại

Cha ra đi để mẹ con khờ dại

Gào khóc cha trong giây phút chia lìa

Con trở về trong ám ảnh tháng ba

Gọi tên cha khi cuối đầu khấn vái

Nơi phương xa con luôn thầm vọng bái

Chỉ mong cha không vương vấn hồng trần

Tháng ba về nhanh quá phải không cha

Bảy năm rồi tình cha con ly biệt

Nơi xứ người trong guồng quay cuồng nhiệt

Thiệt thoài cháu con trên những lối đi về

Tháng ba về lời thề bên linh cữu

Vắng bóng cha hiếu nghĩa vẫn vẹn tròn

Còn người mẹ tần tảo chốn dương gian

Các con ơi nhớ thay phần cha nhé

Tháng ba về lòng con đau như xé

Cửa nhà ta chỉ hé mở đôi lần

Cuộc sống ở trần nẻo đường bươn chải

Phải để lại cha trong bóng tối một mình

Thanh minh về trong cái tiết tháng ba

Gặp lại cha trong tâm linh cõi nhớ

Kể cha nghe giấc mơ nhiều dang dở

Bỡ ngỡ với đời dẫu tuổi gần bốn mươi

Không sao cha con luôn nở nụ cười

Vì cha mẹ đã khóc phần con đó

Nay cha đã đi cùng mây và gió

Đâu đó về trong giấc ngủ u..ơ...

            Quảng Phúc, ngày 3 tháng 7 năm 2019 (Âm lịch)

                                     Trịnh Văn Bằng

Ảnh chụp hai cha con nhân ngày cưới (2009)

KỶ NIỆM 9 NĂM NGÀY CƯỚI

                        Cửu niên trai gái sinh thành
                        Bách niên giai lão đồng hành có nhau.
Anh lại nhớ chín năm về trước
Rước em về mảnh đất xứ Thanh
Bồng bềnh một mái nhà tranh 
Em cười khẽ nói tình anh thật giầu

Phải đâu do mối duyên đầu
Nên em quên hết những sầu vì anh
Nhà tranh thì mặc nhà tranh
Ta về xây đắp tình xanh bạc đầu

Dẫu đời có lúc nông sâu
Lấy câu tình nghĩa để lâu về già
Áo anh sứt chỉ đường tà
Em khâu nó lại thế là vui thôi

Đường đời thấm đẫm mồ hôi
Trong anh mới hiểu phận tôi thế nào
Dẫu không xứng mặt anh hào
Chỉ xin một kiếp ra vào có nhau.
                                  Hà Nội, 27-12-2018
                                 Trịnh Văn Bằng

Ảnh chụp kỷ niệm 10 năm ra trường

ĐÓN TỪ ĐƯỜNG

Nhờ ơn nguồn cội đã sinh thành
Đời sau hậu thế mãi còn xanh
An lành thế đất duyên lòng thánh
Khánh tiết đủ đầy phận cháu con

Từ đường đồng thuận tiếng lòng son
Tử tôn hiếu đạo ánh trăng tròn
Còn thờ còn cúng còn ân đức
Lạc lối đường về phúc khói mây

Chi Tư Trịnh tộc ngự nơi đây
Mấy độ xuân sang thỏa lòng này
Ngày ngày con cháu thơm hương khói
Đón phước an lành tới tổ tiên

Từ đường một cõi chốn linh thiêng
Phú quý vinh hoa nhớ nghiêng mình
Ấm tình gia đạo đời hưng thịnh
Chi Tư Trịnh tộc lộc phúc đầy.
                                       Hà Nội, mùa xuân 2020
                                    Tác giả: Trịnh Văn Bằng

Nhà thờ đang dần hoàn thiện

TÔI CÓ Ý KIẾN

Tôi có ý kiến

Dạo này, các trang mạng xã hội tràn ngập những vấn đề nóng: giao thông, giáo dục, y tế, tư pháp, đặc khu...Xen vào đó là nỗi bất bình vì phát ngôn của các chức sắc " phân bổ ngân sách nước nhà ở đỉnh cao minh bạch"( Đinh Văn Nhã), " đừng nhìn đặc khu kinh tế từ góc nhìn quốc phòng an ninh"(Nguyễn Đức Kiên), dự án từ 72 tỉ đồng ngày phê duyệt đội lên 2.595 tỉ trong quá trình thực hiện " là do cơ chế"(Nguyễn Thị Thanh)...Tâm trạng bất bình với các phát ngôn vô trách nhiệm và kém hiểu biết ấy dần nhường chỗ cho những lo lắng về các đặc khu kinh tế sắp được thông qua. Những tâm trạng ấy có căn nguyên của nó. Xin được nói vài suy nghĩ của một công dân về điều này:

1. Ngày chống Pháp dân ta nhận thức chưa cao như bây giờ nhưng khi Bác Hồ ra lời kêu gọi " chúng ta thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ" thì dường như toàn thể công dân, không phân biệt tôn giáo, giai cấp, dân tộc đều đứng lên đánh giặc cứu nước. Nhà nước thiếu tiền, nhân dân sẵn sàng hiến vàng, tiền, nhà cửa ủng hộ. Tư tưởng " Tổ quốc trên hết" là mệnh lệnh của mọi trái tim và trên thực tế nó là tình cảm và ý chí đoàn kết mọi người tạo nên sức mạnh toàn dân tộc. Và chúng ta chiến thắng nhờ sức mạnh ấy.

Thời chống Mỹ, hàng triệu gia đình đã hi sinh gia tài quý giá nhất là người thân của mình vì mục tiêu giành độc lập cho đất nước. Nỗi đau của hàng triệu gia đình mất người thân cũng nguôi ngoai khi đất nước thống nhất. Ngày ấy nhân dân dọc đường ra trận sẵn sàng dỡ nhà làm đường, mở đường, giúp đỡ nhà nước với tinh thần "xe chưa qua, nhà không tiếc". Chính Bác Hồ đã tổng kết " dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong". Như vậy dân lo việc nước, ý Đảng lòng dân hoà hợp tạo nên những giá trị vững bền không gì có thể khuất phục.

2. Thời Đổi Mới chính nhân dân đã mở đường phá vỡ tư tưởng quan liêu, bao cấp. Thực tiễn cuộc sống đã tạo tiền đề để Đảng tiếp tục tư tưởng Đổi Mới đi xa hơn vì Đảng giữ vai trò lãnh đạo. Ba mươi năm qua, Đổi Mới đã đưa đất nước ta phát triển nhưng tỉnh táo nhìn lại thì không thể không thấy rằng lẽ ra ta có thể đi nhanh hơn, đạt nhiều thành tựu lớn hơn nữa, nhân dân còn hạnh phúc hơn nữa, đất nước còn giàu mạnh hơn nữa nếu trước những vấn đề trọng yếu của đất nước, lãnh đạo có những quyết sách chính xác hơn trong các khâu quyết định chọn người đứng đầu, những quyết sách về tổ chức, cán bộ, những chính sách kinh tế xã hội phù hơp. Những bài học thất bại là kinh nghiệm quý để chúng ta tránh lặp lại những sai lầm cũ. Lịch sử cần cho hiện tại là vì thế.

3. Sự suy thoái của xã hội ở nhiều mặt quan trọng thời gian qua đến mức báo động không phải chỉ do tác động của mặt trái cơ chế thị trường như những ghi nhận chính thống. Sự hư hỏng của hệ thống bắt đầu từ những khiếm khuyết của chính hệ thống: không chọn được cán bộ xứng tầm ở mọi cấp, không có cơ chế giám sát quyền lực, giao quyền lực cho những người không xứng đáng ở cả năng lực lẫn tư cách. Vì thế họ ra những quyết sách sai lầm, ảnh hưởng rất lớn đến phát triển đất nước. Việc rất nhiều cán bộ ở đủ các cấp vi phạm pháp luật, bị xử lý thời gian qua là những cái giá quá đắt để chúng ta nhận ra gót chân Ashin trong hệ thống của mình. Việc nhân dân ủng hộ Đảng chống tham nhũng là một tín hiệu mừng vì nhân dân đã biến những bất bình của mình thành những đóng góp đầy tâm huyết và trí tuệ, vẫn coi Tổ quốc trên hết là nghĩa lớn mà gạt những điều riêng tư sang một bên.

4.Nhìn lại những thất bại trong chủ trương phát triển kinh tế mấy chục năm qua có thể thấy: có cái do chủ trương sai, có cái do giao việc sai, có cái do nhận thức sai. Các Tổng công ty với hi vọng là các quả đấm thép đã thất bại, trở thành gánh nặng, không biết bao giờ mới khắc phục xong; Formusa thành thảm hoạ bây giờ vẫn phải giải quyết và còn tiềm ẩn nhiều rủi ro; bauxite Tân Rai thất bại; bao nhiêu dự án của Bộ Công thương, các tỉnh thành đội vốn, thua lỗ đẩy nợ công lên mức cao chưa từng có(bình quân mỗi người hơn 30 triệu)... Tất cả những điều này đã được một số chính khách, nhiều nhà khoa học, trí thức, nhân dân cảnh báo nhưng các cơ quan tham mưu đều chứng minh những góp ý ấy là sai lầm, lãnh đạo vẫn quyết làm và hậu quả thì ai cũng đã thấy. Nhưng đáng tiếc cho đến nay chưa có cơ quan nào nhận sai mà chỉ có những cá nhân sai. Mà chủ yếu sai do tham nhũng. Tôi nghĩ cần xem lại vấn đề này.

5. Tâm trạng lo lắng về các đặc khu trong xã hội đang phổ biến. Có luật sư đã phân tích về sự chưa chặt chẽ của dự thảo luật Đặc khu. Tôi không phải là chuyên gia luật, kinh tế, không có nhiều thông tin như những người có trách nhiệm để lý giải việc nên hay không nhưng trước tâm trạng xã hội không thể không suy nghĩ. Tại sao có nhiều người lo ngại thời gian quá dài? Có đại biểu Quốc hội lo ngại đặc khu nếu không chặt chẽ sẽ trở thành nơi di dân của nước ngoài. Rất nhiều người lo ngại Trung Quốc sẽ lợi dụng để lách luật làm những điều tổn hại cho đất nước...Về điều này dù ít hiểu biết tôi cũng xin kiến nghị như sau:

- Chưa bao giờ tôi tin vào sự thành thật của giới lãnh đạo Trung Quốc từ xưa đến nay. Lịch sử thì rõ rồi. Họ chỉ muốn biến nước ta thành quận huyện của họ. Mao từ những năm 50 của thế kỷ trước đã lăm le thôn tính nước mình dù ngoài miệng vẫn đồng chí, anh em hữu hảo với nhau( đọc lại bài ông Lê Duẩn nói về điều này). Đặng thì xâm lược thực sự, không che đậy. Suốt dải biên giới với Trung Quốc có bao giờ yên vì Trung Quốc luôn gây hấn, bày trò lấn chiếm. Tập thì sang ta nói ra vẻ hữu hảo, vừa rời ta sang Singapore đã giở giọng khác, vừa vô pháp vô thiên, vừa mất tư cách của một người đứng đầu quốc gia. Vừa mới tuần trước ở Shangri- La tướng Trung Quốc tuyên bố thẳng muốn cướp cả Trường Sa của ta nữa.

-Mọi việc làm của Trung Quốc trong kinh tế chỉ muốn ta suy yếu: bán cho ta các kỹ thuật về xi măng, thép, giao thông...lạc hậu; cho thương lái tìm cách phá hoại như mua rẻ, ép giá, đang giao thương bình thường thì ngừng lại; mua rễ hồi, móng trâu, dược liệu theo kiểu tận diệt... 

-Ở các khu công nghiệp tại Hải Phòng, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Tân Rai Trung Quốc đưa dân sang dưới dạng du lịch rồi vào làm việc trái phép, gây ra những hậu quả xã hội đáng lo ngại. Không chỉ là những hành vi vi phạm pháp luật cá lẻ mà mang tính hệ thống, lâu dài. Tất cả những chuyện này Trung Quốc thực hiện công khai, trắng trợn, nghênh ngang, toàn đặt chúng ta vào chuyện đã rồi.

Từ những điều đó, tôi nghĩ những người có trách nhiệm, đặc biệt là Quốc hội, khi quyết những vấn đề lớn liên quan đến chủ quyền quốc gia, an ninh quốc gia cần hết sức thận trọng. Các đại biểu Quốc hội do nhân dân bầu ra, trước những vấn đề lớn như vậy cần lắng nghe những cử tri của mình. Nếu trưng cầu dân ý chưa thích hợp thì nên cử các đoàn đi tiếp xúc với cử tri(đừng chọn đại biểu như những lần tiếp xúc thông thường vì sẽ không nghe được hết ý kiến cần nghe đâu) để lắng nghe tâm tư của dân thế nào. Tôi có quyền nghi ngờ nhiều đại biểu vì nghe họ phát biểu, trả lời phỏng vấn thấy họ hiểu về vấn đề này rất lơ mơ, thậm chí nói sai cả chủ trương của Đảng. Họ mà thay dân quyết định những vấn đề này, tránh sao không sai được?

6. Trước hoạ xâm lăng của nhà Minh, cha con Hồ Quý Ly có hỏi nhau về kế sách giữ nước. Hồ Nguyên Trừng đã trả lời cha" tôi không sợ đánh, chỉ sợ lòng dân không theo". Mối lo ấy có thật, nhà Hồ thất bại vì không được dân theo và đẩy đất nước vào hoạ bị ngoại bang thống trị. Nguyễn Trãi nhận định " chính sự phiền hà" và " lòng dân oán hận" đã là nguyên nhân mất nước vì kẻ thù chỉ mong có thế. 

Xin Quốc hội nghiên cứu thật kĩ, có quyết sách đúng vì trên vai Quốc hội là số phận của một đất nước với hơn 90 triệu dân. Mong rằng trong tim các vị vẫn nóng tư tưởng sáng suốt từ khoá đầu tiên đã xác định Tổ quốc trên hết.

PGS.TS Phạm Quang Long

Đặc khu 99 năm, hoặc 0 năm nào!

CÁC NGHỊ SĨ HÃY KHOAN VỘI NHẤN NÚT!

(Bài đầy đủ so với báo đã in) 

Nhà văn Sương Nguyệt Minh

Chưa bao giờ nghe câu thơ của Tố Hữu lại thấy bất trắc, xót xa, đau thương như lúc này: “Tôi kể ngày xưa chuyện Mỵ Châu/ Trái tim lầm chỗ đặt lên đầu/ Nỏ thần sơ ý trao tay giặc/ Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu”.

Chưa bao giờ trước khi Quốc hội bỏ phiếu thông qua một dự thảo luật lại có quá nhiều quan điểm, ý kiến của người lao động, của cả nhân sĩ trí thức... tạo thành cơn địa chấn dư luận xã hội như Luật Đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc (Gọi tắt là Luật Đặc khu). Dự thảo thời hạn giao đất 99 năm đang là vấn đề quan tâm, tranh luận nóng bỏng. Tranh luận được đẩy đi xa hơn với những lo lắng bất an, bất trắc về an ninh chủ chuyền đất nước.

99 năm thì sao, và 0 năm nào thì sao?

Số người quá ít ỏi đồng tình với dự thảo Luật Đặc khu thời hạn giao đất 99 năm trước hết là Ban dự thảo, sau đó là một số đại biểu quốc hội và tiếng nói yếu ớt của số ít người trong xã hội. Ông Nguyễn Chí Dũng - Bộ trưởng Kế hoạch Đầu tư Nguyễn Chí Dũng đã giải trình ý kiến đại biểu trong phiên thảo luận ngày 23/5 vẫn đề nghị "cho phép giữ nguyên như dự thảo, vì đây là một chính sách vượt trội". Ông bộ trưởng còn viện dẫn các mô hình đặc khu "Hiện nhiều nước đã giao đất 99 năm như British Virgin Islands, UAE, Malaysia...” thành công, như một điểm sáng kinh tế, thúc đẩy quốc gia phát triển. Liên hệ với trường hợp Việt Nam, ông Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng – Trưởng ban soạn thảo luật cho rằng: "Nếu chúng ta không đưa ra được những cơ chế chính sách đủ để hấp dẫn, để lôi kéo và thu hút nhà đầu tư thì mức độ thành công đối với các khu này sẽ giảm đi. Do vậy, tôi thấy các ưu đãi ở đây vẫn phải thiết kế để đủ vượt trội so với trong nước hiện nay và cạnh tranh được với quốc tế”. Còn đại biểu Nguyễn Văn Thân (Thái Bình) lại có lo lắng riêng, rồi khẳng định: "Nếu không giao đất 99 năm thì các nhà đầu tư sẽ không vào”...

Số người đông đảo không đồng tình với thời hạn giao đất 99 năm không chỉ đại biểu Quốc hội mà còn nhiều nhân sĩ, trí thức và số đông công dân lo lắng, quan tâm đến vận mệnh đất nước. Ông Trương Trọng Nghĩa – đại biểu Quốc hội ở thành phố Hồ Chí Minh cất tiếng nói mạnh mẽ nhất: "Tôi đề nghị bỏ thời hạn giao đất 99 năm”. Ông Dương Trung Quốc - một đại biểu Quốc hội lần họp nào cũng làm nóng dư luận bằng các câu hỏi, hoặc trả lời báo chí thì cũng lo ngại, đề nghị: “đề nghị khi thông qua dự án luật cần phải "bấm nút" riêng về quy định giao đất 99 năm". “Liên quan tới việc dự kiến thời hạn giao đất tại các đặc khu kinh tế có thể lên tới 99 năm, ông Đinh Khoa Toàn - chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang - cho rằng nếu chủ trương này thành hiện thực, Nhà nước sẽ thiệt hại”. Trăm người mười ý, chỉ biết rằng giao đất đặc khu 99 năm đang là vấn đề nóng nhất trong những ngày hè oi ả, ngột ngạt.

Các đại biểu Quốc hội hãy nghĩ ngợi thật kĩ trước khi nhấn nút biểu quyết!

99 năm, hoặc 0 năm nào? Nếu mỗi đời cây gia phả là hơn 30 năm thì 99 năm là 3 đời trọn vẹn của 3 thế hệ. 99 năm cũng là thời gian gần một thế kỉ. Chẳng ai biết sau thời gian bãi bể nương dâu dài đằng đẵng ấy chuyện gì sẽ xảy ra? Lúc ấy, cháu chắt mình sẽ sống ra sao? Lúc ấy, chúng sẽ nghĩ gì về ông, về cụ với ngón tay cái nhấn nút Đặc khu? Thưa các vị nghị sĩ! Nhấn nút 1 quả tên lửa Tomahawk chỉ hủy diệt một mục tiêu. Nhấn nút một quả bom hạt nhân, chỉ hủy diệt một thành phố. Coi chừng nhấn nút Đặc khu thì rất có thể “cơ đồ đắm biển sâu”, nước mắt Mỹ Châu rửa ngọc trai chẳng bao giờ sáng.

Có người con người cháu cháu nào dám can ngăn cha mẹ, ông bà mình hãy khoan vội nhấn nút trong lúc dầu sôi lửa bỏng này không?

Giao đất 99 năm, trong khi đó, doanh nghiệp nước ngoài đầu tư chỉ cần 10 năm, cùng lắm là 15 năm đã thu hồi vốn và lãi, sau đó là thời gian lãi ròng. Đất đai cũng là tài nguyên, ngày càng hiếm. Đất đặc khu không phải chỗ nào cũng làm được, và nguy cơ đất cho các hoạt động kinh tế, xã hội đang cạn kiệt. Chẳng khác gì cái chăn hẹp, người này đắp kín đầu thì người kia hở chân. Một dự án có thể chỉ cần 30 năm là hết nhu cầu sản xuất, nhưng lại được cấp tới 99 năm, cũng có nghĩa là doanh nghiệp khác mất cơ hội tiếp cận đất đai. Cơ hội cạnh tranh càng xa vời. Ấy là chưa nói đến sau này kinh tế nước ta khá dần lên, có thêm nhiều doanh nghiệp khủng muốn đứng chân ở quê hương thì không còn chỗ bởi 3 đặc khu chỗ đẹp, chỗ tốt thì đã tràn ngập người nước ngoài. Nếu chỉ cho thuê 50 năm, thì cháu chắt chúng ta mới có cửa để bước vào Vân Đồn, Bắc Vân Phong và Phú Quốc.

Cách đây gần 40 năm, người Trung Hoa làm kinh tế đặc khu Thẩm Quyến, người Ả rập làm đặc khu kinh tế Dubai, người Hàn làm đặc khu kinh tế Incheon. Có một sự thật không hề chối cãi là cả hai nơi này đều thành công đến mức trở thành mẫu hình cho các nước đang phát triển ước mơ, khát vọng và học tập. Tuy nhiên, thời đại cách mạng 4.0 với những bùng nổ về khoa học công nghệ đã khác xa với công nghiệp đại cơ khí cách đây gần nửa thế kỉ. Kỹ thuật công nghệ cao, xây dựng thung lũng silicon chẳng hạn, không cần đến những nhà máy đồ sộ chiếm đất chiếm không gian. Chỉ những nước kém phát triển với nền công nghiệp gia công hay lắp ráp thì mới cần đến đất đai, nhà xưởng lớn. Làm đặc khu theo cách Thẩm Quyến, Dubai, Incheon là đi lại vết xe cũ người ta đã đi 40 năm trước. Ở nước Việt Nam ta hiện nay đã qua thời kỳ kinh tế thị trường sơ khai. Không nên thu hút đầu tư, trải thảm đỏ bằng mọi giá. Chúng ta đã có quá nhiều, thậm chí “bội thực” các khu công nghiệp với hình thức gia công, lắp ráp là chủ yếu, tỉnh nào cũng có. Làm 3 đặc khu kinh tế dường như mâu thuẫn với chiến lược phát triển “đi tắt đón đầu”, và quên đi khát khao lớn nhất phù hợp với bước đi hội nhập toàn cầu là thu hút đầu tư các ngành công nghệ cao như công nghệ thông tin, vũ trụ, sinh học, tự động hóa,... không gây ô nhiễm môi trường... Rõ ràng là hoàn cảnh mới, vận hội mới, việc giao đất rộng rãi quá mức và ưu đãi quá thể mời chào doanh nghiệp nước ngoài đến đầu tư, để sử dụng đất giá rẻ, nhân công rẻ mạt không còn phù hợp, chẳng còn quá cần thiết nữa.

Giao đất 99 năm thực chất là... nhượng địa. Từ bối cảnh cách mạng 4.0 “một ngày bằng 20 năm”, cái vừa phát minh sáng chế có thể trở thành lạc hậu sau vài năm, chúng ta thử hình dung ai sẽ là người hồ hởi, hăng hái xốc tới và ăn dầm ở dề Đặc khu? Doanh nghiệp, nhà đầu tư công nghệ cao không cần đất, và cũng chẳng cần đến 99 năm, thì ắt hẳn phải là những nhà đầu tư bất động sản, casino hoặc nhà đầu cơ đất. “... chỉ những nước nghèo đói lạc hậu và hoang sơ mới cần đến, trong khi có những quốc gia luôn thèm khát lãnh thổ tài nguyên của nước khác thì cái họ cần không phải là lợi ích kinh tế mà là lãnh thổ, họ sẽ di dân đến và tìm mọi cách ở lại, thậm chí chi phối chính trị, an ninh...” - Đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa đã cất tiếng nói đầy trách nhiệm như thế. Thực ra cái điều dư luận quá ồn ào, nóng bỏng quan tâm đến Luật đặc khu là vấn đề địa chính trị. Ông Dương Trung Quốc cũng nói: “Về địa chính trị, nhất là với khu Vân Đồn (Quảng Ninh), không cẩn thận sẽ là nơi để di dân”. Người dân chúng ta lo lắng khi ba đặc khu được hình thành và đi vào hoạt động, cùng với sản xuất kinh doanh sẽ có một cuộc di dân ồ ạt.

“Nhượng địa” 99 năm. Có ai hình dung đến hình ảnh những đoàn người nước ngoài lũ lượt kéo nhau đến sống và làm việc ở đặc khu? Doanh nhân nước ngoài đời này qua đời khác cố thủ trong “căn cứ địa” và có toàn quyền quyết định trên diện tích đất được thuê, họ chẳng làm gì thì quyền quản lý cần thiết của chúng ta có mất? Doanh nghiệp sẽ như một tiểu vương quốc, bất khả xâm phạm, nếu như không có những giàng buộc, những bộ luật khác điều chỉnh, quản lý? Cảm giác bất an khi có yếu tố nước ngoài dày đặc ở Đặc khu, cảm giác bất trắc khi nghĩ đến chủ quyền lãnh thổ là sự thật của nhân dân trong những ngày vừa qua. Đã có quá nhiều China town trong lòng các quốc gia phát triển và đang phát triển như một mối lo ngại chính đáng. Dư luận ầm lên về Luật Đặc khu, lo lắng, ông Dũng – Bộ trưởng bảo: Trong luật không có chữ nào nói rằng cho Trung Quốc thuê. Vâng! Không luật nào cụ thể như thế. Nhưng, trong thực tế, chẳng lẽ Mỹ, Anh, Pháp, Đức... sang Vân Đồn đóng đồn?!

Thương cảng Vân Đồn - bến đỗ của Đoàn thuyền lương Trương Văn Hổ ngày xưa và trận chiến sông Mang trên đảo Quan Lạn của Trần Khánh Dư như một lời cảnh báo ngoại xâm thường đến từ phương Bắc. Đừng vì cái lộng lẫy, choáng ngợp trước mắt của Đặc khu, không vì cái ngọt ngào êm dịu của viễn cảnh Đặc khu mà quên lửa đang ủ từ tay thích khách. Kết hợp kinh tế với an ninh quốc phòng lúc nào cũng là vấn đề cốt tử của mỗi quốc gia chứ không chỉ Việt Nam ta. Có nhà quân sự, có ông tướng nào cất tiếng nói về được – mất của an ninh quốc gia lúc này không? Có nhà Quân sự nào cũng tham gia Ban Dự thảo Luật Đặc khu hãy lên tiếng giùm? Có nhất thiết phải thành lập Đặc khu kinh tế?

các đại biểu Quốc hội hãy khoan vội nhấn nút!

99 năm là một chính sách ưu đãi vượt trội, mời gọi đầu tư. Song có một điều quan trọng hơn là chính sách ưu đãi phải thể hiện ở môi trường đầu tư. Sự thân thiện, nhân ái, cởi mở, bộ máy chính quyền quản lý hoạt động có hiệu quả, thủ tục hành chính nhanh gọn sẽ tạo nên môi trường đầu tư tốt. Hiện nay, với cái lối hành doanh nghiệp, trên trải thảm đỏ dưới dải đinh thì 999 năm cũng khó chèo kéo được nhà đầu tư.

Chúng ta bước vào nền kinh tế thị trường đã gần 30 năm nay, nhưng vẫn còn bất cập, lúng túng. Một tỉnh, một huyện đã quá quen thuộc, cũ mòn, mà cán bộ lãnh đạo quản lý địa phương mình còn chật vật, nhiều nơi ngân sách trung ương phải hỗ trợ, huống hồ lãnh đạo quản lý đặc khu mới tinh với nhiều thành phần kinh tế nước ngoài phức tạp? “Bỏ con săn sắt bắt con cá chép”, nhưng rồi cá bé cá to cũng chẳng bắt được. Thái Lan sản xuất phở Việt Nam, đóng thành hộp đổ nước sôi vào chỉ 2 phút là ngào ngạt hương vị Bát Đàn, xuất sang Mỹ giá 5USD một hộp. Nước mắm Phú Quốc là đặc sản, thương hiệu nổi tiếng cũng bị người Thái chiếm mất. Rồi còn bao nhiêu thứ mồ hô nước mắt của nông dân làm ra không được bảo hộ thương hiệu. Đến thế kỉ thứ 21 rồi mà nông sản vẫn còn mùa màng thất thường phụ thuộc vào thời tiết, bị động trước người láng giềng phương Bắc. Khí hậu, thị trường hắt hơi sổ mũi một cái là ế ẩm nông sản, không bán tống bán tháo thì cũng đổ ra đường. Những điều nhỏ nhặt như thế mà còn không làm nổi, sao cứ nghĩ đến những cái kì vĩ lớn lao. Liệu có phải quá mơ hồ, hoang tưởng, viển vông?

Chúng ta chưa bao giờ làm đặc khu kinh tế. Ông Uông Chu Lưu – Phó chủ tịch Quốc hội nói rằng: "Đây là vấn đề mới, khó, nhiều chính sách đang thử nghiệm, vì vậy cũng phải xác định là vừa làm vừa rút kinh nghiệm". Thể nghiệm thì chỉ cần làm 1 đặc khu, Phú Quốc chẳng hạn, đã cấp thiết cùng một lúc làm 3 đặc khu không? Thể nghiệm thì có thể thành công, có thể thất bại. Chẳng có điều gì chắc chắn cả. Làm Đặc khu thành công hay thất bại cũng chưa lường hết được. Nhưng, coi chừng làm đặc khu như dọn ổ..., không đón được phượng hoàng, mà rắn rết độc chui vào lót ổ trước. Chúng ta chưa dọn ổ mà Phú Quốc đã đầy nhóc các nhà đầu tư. Thông qua Luật, thêm nhiều ưu đãi nữa, coi chừng đem lương thực nuôi phượng hoàng không nuôi lại nuôi chim sẻ, chim ri và rắn độc? Vì thế phải hết sức thận trọng khi quyết định làm đặc khu. 99 năm hay 0 năm nào? Rất nên cẩn trọng! Chúng ta đã chậm làm đặc khu kinh tế, đằng nào cũng đã chậm rồi, cần thêm thời gian để chuẩn bị, để nghĩ ngợi, cân nhắc cũng chẳng sợ mất thời cơ. Vả lại, nhiều nước không làm đặc khu cũng vẫn phát triển, tiến bộ, văn minh. Cẩn trọng cũng không thừa!

Xin các đại biểu Quốc hội hãy khoan vội nhấn nút!

Chúng ta đã đào gần hết mỏ dầu, mỏ than,... Còn ít đất đai, chúng ta bán hết, cho thuê hết thì con cháu chúng ta còn cái gì để định đoạt tương lai? 99 năm đằng đẵng 1 thế kỉ là mấy thế hệ! Có những cái chúng ta quyết định vì sinh mệnh chúng ta, những cũng có việc đừng quyết định thay con cháu. Hãy để chúng quyết định tương lai của mình.

SƯƠNG NGUYỆT MINH.

SIR ALEX TƯỢNG ĐÀI VĨ ĐẠI CỦA BÓNG ĐÁ THẾ GIỚI

Hôm nay, tròn 5 năm ngày Sir Alexander Chapman Ferguson chia tay với sự nghiệp cầm quân tại Manchester United (08/05/2013-08/05/2018). Sau 5 năm ông chia tay, tình yêu của mình dành cho bóng đá nói chung và MU nói riêng giảm sút nghiêm trọng. Thế mới biết, ông đã đóng vai trò vô cùng quan trọng trong cái sở thích, đam mê của mình.

Nhớ lại những ngày đầu biết đến bóng đá Anh, mình có thích Chelsea với những Ruud Gullit, Gianluca Vialli, Roberto Di Matteo và đặc biệt là Gianfranco Zola. Nhưng rồi, thế hệ được xem là xuất sắc nhất của lịch sử MU xuất hiện, với thuyền trưởng là Alex Ferguson, cùng hàng loạt hảo thủ: David Beckham, Ryan Giggs, Peter Schmeichel, Roy Keane, Paul Scholes, Dwight Yorke, Andrew Cole, Ole Gunnar Solskjaer, Gary Neville...Đỉnh cao của đội hình "huyền thoại" này là cú ăn ba "thần thánh" và trên hết là trận chung kết với Bayern Munich (1999). Được xem là một trong những trận đấu hay nhất lịch sử Champions League. Gần 20 năm trôi qua, hình ảnh về trận chung kết ngày đó vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức của cậu học trò cấp 3 ngày ấy. Tình yêu của mình dành cho MU bắt đầu như thế.

Đội hình hoàn hảo năm đó, đã chiếm trọn tình cảm của làng túc cầu thế giới dành cho Manchester United, trong đó có Việt Nam. Cầu thủ được yêu thích nhất lúc đó có lẽ là David Beckham. Mình cũng không ngoại lệ. Beckham, đã có một mùa bóng vô cùng xuất sắc, với những đường chuyền hoàn hảo, những cú đá phạt chuẩn xác. Điều đó đã đóng vai trò quan trọng trong một mùa bóng đại thành công của MU. Bên cạnh đó anh cũng là cầu thủ quá đẹp trai, lãng tử với phong cánh ăn mừng, nụ cười và phong cách đá phạt vô cùng đẹp mắt. Chắc các cô gái ngày đó chết vì David Beckham nhiều lắm.❤️

Sir Alex  Ferguson

Năm 2003, với vụ "chiếc giày bay" David Beckham đã không còn ở lại với sân Old trafford. Lúc đó, tôi ghét Alex Ferguson lắm, tại sao lại để một cầu thủ như David Beckham ra đi. Anh ra đi thì MU còn ai xem nữa, lúc đó tôi nghĩ vậy. Nhưng không, Sir Alex đã làm tất cả phải thán phục khi đưa về sân Old trafford những cầu thủ lúc đầu còn chưa ai "biết mặt đặt tên" nhưng sau này trở thành những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới và là biểu tượng trong lịch sử phát triển của câu lạc bộ như: Rio Ferdinand, Ruud van Nistelrooy, Cristiano Ronaldo, Wayne Rooney, David de Gea...Những cầu thủ đã mang lại nhiều mùa bóng thành công tiếp theo cho MU. Và tình yêu của người hâm mộ dành cho MU không những không giảm mà còn sâu đậm, cuồng nhiệt hơn rất nhiều. Tôi cũng vậy. Thế mới biết Sir Alex tuyệt vời như thế nào. Tài thao lược của ông được xem là lão luyện bậc nhất trong thế giới những người cầm quân.

Trong vòng 27 năm (1986–2013), ông đã giúp Manchester United trở thành câu lạc bộ bóng đá vĩ đại nhất lịch sử nước Anh với 20 lần vô địch giải quốc nội. Ngày 12 tháng 6 năm 1999, Ferguson đã được nữ hoàng Anh phong tước hiệu Hiệp sĩ cho những cống hiến của mình trong bóng đá. Trên bình diện châu Âu, ông cũng đã giúp MU 2 lần đăng quang Champions League (1999, 2008) và vô số những thành tích khác...Ông là HLV có thời gian tại vị dài nhất trong lịch sử câu lạc bộ. Ông được xem là tượng đài vĩ đại của bóng đá thế giới .

Năm nay, Sir Alex đã 76 tuổi và cách đây vài hôm Ông phải tiến hành phẫu thuật với căn bệnh "Xuất huyết não", dù trước đó vài ngày Ông vẫn mạnh khỏe, vẫn trao kỷ niệm chương cho Arsène Wenger. Có thể xem đó là cú sốc lớn với thế giới bóng đá nói chung và những người hâm mộ MU và Ông nói riêng.Với những cống hiến lớn lao cho môn thể thao vua, với những năm tháng miệt mài cùng câu lạc bộ, trên hết Ông đã đưa chúng tôi đến những cảm xúc tuyệt vời nhất mỗi khi xem Manchester thi đấu. Tôi một người yêu MU cháy bỏng mà Ông là người đưa tôi đến với đam mê của mình, xin cầu chúc cho Ông chiến thắng trong cuộc chiến cam go này. Mong Ông vẫn mạnh khỏe, vẫn còn đó để tôi vẫn được yêu MU như cái thuở ban đầu. Tôi không muốn tình yêu của mình dành cho Manchester United bị lụi tàn.

HỌC TẬP VÀ NGHIÊN CỨU TRÊN TINH THẦN TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VÀ LÝ TƯỞNG NHÂN VĂN TRONG THỜI ĐẠI CÔNG NGHIỆP MỚI ( Diễn văn tại lễ khai giảng trường ĐHKHXH&NV 16/9/2017)

Kính thưa…

Hôm nay trường ĐHKHXHNV khai giảng năm học mới, đây cũng là năm học mở đầu của khóa sinh viên thứ 62. Bề dầy truyền thống của trường đang ngày càng được vun đắp cao dầy thêm. Xin chúc mừng cho những kết quả mà trường đã đạt được trong năm học vừa qua, uy tín tiếp tục đang được nâng cao trong nước và quốc tế, hoạt động đào tạo và nghiên cứu khoa học đều có những khởi sắc đáng mừng. Xin chào mừng 1656 em học sinh phổ thông từ mọi miền đất nước đã chính thức trở thành sinh viên của trường ĐHKHXHVNV nói riêng và của ĐHQGHN nói chung. Chúc mừng toàn thẻ các thầy cô giáo và các anh chị em học viên, sinh viên nhân dịp bắt đầu một năm học mới. Chúc nhà trường tràn đầy khí thế mới, sinh lực mới, và những thành công mới.

Kính thưa các quý vị và các bạn

Chúng ta hiện nay đang thực hiện một triết lý giáo dục, một cách tiếp cận theo chuẩn đầu ra, lấy sản phẩm đầu ra làm thức đo cho các hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo. Tất cả mọi sự mô tả tốt đẹp cũng không có ý nghĩa gì hết nếu không tạo ra được một sản phẩm đầu ra có thể gọi tên, mô tả hay kiểm đếm được với những chuẩn chất lượng cao đo đếm được. Theo tinh thần đó tôi muốn dành những lời đầu tiên để tâm sự với các bạn sinh viên, sản phẩm đầu ra, sản phẩm quan trọng nhất của trường đại học chúng ta.

Các em sinh viên yêu quý 

Chúng ta đang sống trong thời kỳ mà thế giới cả tự nhiên, xã hội và con người đang trải qua những biến đổi lớn và nhanh chóng hơn bao giờ hết. Khí hậu và môi trường thay đổi, kỹ thuật, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, công nghệ thông tin đang thay đổi đời sống con người một cách sâu sắc. Mọi lĩnh vực và vấn đề của cuộc sống đều có thể số hóa. Con người trở thành những “ công dân số”. Thế giới thực và ảo không còn ranh giới. Thông tin đầy ắp chồng chất trên internet với trạng thái thực hư trắng đen tốt xấu cùng tồn tại. Lượng kiến thức mà nhân loại tích lũy được trở nên khổng lồ, dễ tìm kiếm nhưng mênh mang và đầy thách đố. Khái niệm về nghề và tên gọi việc làm ngày càng linh hoạt, biến hóa. Sự giao tiếp của con người thực hiện gián tiếp qua màn hình điện thoại soán đoạt sự giao tiếp trực tiếp sống động giữa những cá nhân con người.Văn hóa, hệ giá trị và đời sống con người đang đổi thay. Ranh giới giữa các lĩnh vực khoa học tự nhiên, khoa học xã hội và nhân văn ngày càng ngày càng mờ đi.

Đất nước Việt Nam yêu quý của chúng ta, một phần của thế giới, cũng đang trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Những bước đi tất yếu gia nhập sâu vào nền kinh tế thị trường toàn cầu kéo theo hàng loạt vấn đề chuyển đổi của xã hội và con người. Nhu cầu nhân lực trở nên đa dạng, biến hóa hơn bao giờ hết. Đất nước trong thời kỳ khởi nghiệp cần một thế hệ những người trẻ tuổi giàu khát vọng và hoài bão sáng nghiệp, khởi nghiệp, lập nghiệp và sáng tạo tri thức. 

Trong bối cảnh chung của thế giới và của Việt Nam như vậy, các em cần học tập như thế nào, tu dưỡng ra sao? Lập thân thế nào cho đúng, cho tốt? trong hoàn cảnh kiến thức không giới hạn, lại thay đổi hàng ngày, nhu cầu xã hội, yêu cầu của người tuyển dụng cũng thay đổi hàng ngày, làm thế nào chúng ta có thể thích ứng? Rõ ràng người học cần phải thay đổi cách học để thích ứng với yêu cầu của thời đại. Khả năng thích ứng, khả năng điều chỉnh để thích nghi trở thành năng lực quan trọng hàng đầu. Nhưng việc thích nghi và điều chỉnh chỉ có thể có được khi người học có được kiến thức cơ bản, kiến thức nền vững chắc. Kiến thức cơ bản + kỹ năng cốt lõi của nghề + kỹ năng bổ trợ, năng lực ngoại ngữ và tin học tốt là chìa khóa để thành công trong thời đại mới. Quá nhấn mạnh các kỹ năng bổ trợ mà xem nhẹ kiến thức cơ bản, hoặc chỉ biết tới kiến thức cơ bản mà thiếu kỹ năng đều là những khiếm khuyến ngăn cản sự thành công của sinh viên khi ra trường. Khả năng thích ứng, đối thoại và tư duy phản biện là những điều kiện để các em trở thành những công dân toàn cầu tốt.

Thế giới đang bước vào thời đại công nghiệp mới được định danh là công nghiệp 4.0, rồi sẽ còn công nghiệp 5.0 tới 6.0 và nhiều.0 nữa kế tiếp nhau rất nhanh chóng. Cuộc sống sẽ còn nhiều biến động và sự đổi thay nhanh không thể hình dung trước. Tính đa biến của cuộc sống, của tri thức và việc làm ngày càng tăng. Trong tình hình ấy, người học lại phải xác định tạo dựng và tích lũy cho mình cái bất biến, cái bền vững để ứng đối với cái đa biến ấy. Cái bất biến mà người học cần có, đó là một nhân cách tốt, tinh thần trách nhiệm xã hội và tình yêu thương con người. Đây là cái giúp sinh viên ra trường có chỗ dựa vững cho sự bình yên và tiến tới cho tạo dựng một xã hội bình yên.

Các em thân mến

Sinh viên của ĐHQGHN nói chung và trường ĐHKHXHVN nói riêng, học tập rèn luyện để ra trường không chỉ để có nghề có việc làm, có miếng cơm manh áo. Ngôi trường này cổ vũ các em và mong các em theo đuổi những mục tiêu lớn hơn, có chiều sâu hơn. Nơi đây mong muốn các em trở thành những người trí thức, những con người gánh vác sứ mệnh lớn của đất nước, của xã hội và của con người, mong muốn trong số các em sẽ có những nhà sáng nghiệp thành công trong tương lai. Muốn thành nghiệp lớn, các em cần có phương pháp học tốt, nhưng điều hết sức quan trọng là cần có chí lớn và tầm nhìn xa. Có chí lớn là khởi đầu để có sự nghiệp lớn. Có đại chí thì khó khăn trở ngại to lớn cũng sẽ thành nhỏ bé dưới chân ta. Có chí lớn thì giữa thiên kinh vạn quyển sẽ tìm ra cái mình cần. Có chí lớn ắt sẽ tìm được thầy khai mở cho ta. Chí lớn những cám dỗ và thói xấu của xã hội sẽ tránh xa ta. Đường tới thành công bắt đầu từ lập chí. Người có chí lớn cần lấy việc giải quyết các vấn đề của cuộc sống xã hội và con người làm chí hướng cho mình.Ngôi trường này là môi trường cho các em lập chí lớn và đi xa.

Cách mạng công nghiệp mới, thời đại số hóa, toàn cầu hóa, thị trường hóa, đô thị hóa… đem lại cho con người nhiều điều tốt đẹp thuận tiện, nhưng cũng đặt con người trước rất nhiều nguy cơ. Con người ứng xử cực đoan hơn, đời sống nhiều nguy cơ hơn, sinh mệnh và hạnh phúc mong manh hơn… Trong bối cảnh ấy, sinh viên trường trường đại học hàng đầu của đất nước không chỉ cốt học kiến thức để có nghề, cần biết học để chung sống, học để phát triển toàn diện bản thân. Việc học tập và nghiên cứu cần xác lập trên nền tảng trách nhiệm xã hội và lý tưởng nhân văn cao đẹp. 

Các em sinh viên khóa 62 thân mến

Các em trở thành sinh viên của ĐHQGHN, của trường ĐHKHXHNV, ngôi trường này có truyền thống trên 100 năm và bề dầy lịch sử trực tiếp xây dựng và trưởng thành trên nửa thế kỷ với những tên tuổi những nhà khoa học lớn nhất của cả nước. Ngôi trường này hiện đang là một đại học được các bảng xếp hạng quốc tế đánh giá là trường số 1 của Việt Nam. Đó là một giá trị, một lực lượng. Các em cần tự hào vì mình là sinh viên của ĐHQGHN, của trường đại học KHXHVNV. Các em cần tìm hiểu về truyền thống, hiểu để thêm tự hào, thêm ý thức trách nhiệm. Và chính các em là những người tiếp tục làm rạng danh nó trong tương lai.

Kính thưa các thầy các cô 

Những trao đổi với các bạn sinh viên ở trên chính là những yêu cầu sản phẩm đầu ra mà trường chúng ta cần đạt tới. Vấn đề tất yếu đặt ra là, các nhà lãnh đạo, quản lý và các nhà giáo chúng ta cần phải làm gì để có được những sản phẩm đào tạo như vậy? Để sinh viên có được những năng lực phẩm chất như kỳ vọng chúng ta càn phải đổi mới rất nhiều. Các thầy các cô cần phải có vai trò thực sự dẫn dắt cho sinh viên theo kịp thời đại, muốn vậy giáo viên phải tiên phong, làm chủ chuyên môn, hội nhập quốc tế, đối thoại quốc tế về phương diện khoa học. Nhà trường cần đổi mới để trở thành một đại học thông minh. Cần đổi mới quản trị đại học. Cần xây dựng những vốn cơ sở dữ liệu xã hội và nhân văn đủ lớn phục vụ quản lý, học tập và nghiên cứu. Cần tạo dựng môi trường tự do học thuật, công khai minh bạch làm cơ sở cho sáng tạo tri thức mới. Đường lên Hòa Lạc đã rộng mở hơn, chúng ta cần làm mọi việc để không lỡ cơ hội biến trường thành một đại học xanh và đẹp trên miền đất mới.

Với bề dầy truyền thống đào tạo và nghiên cứu, với đội ngũ nhà giáo tâm huyết, với những điều kiện đã và đang có, tôi tin tưởng chắc chắn rằng, thầy và trò trường ĐHKHXH&NV sẽ thành công trên chặng đường mới của mình. Một năm học mới đã bắt đầu, xin kính chúc các thầy các cô, các cán bộ quản lý cùng toàn thể sinh viên của trường năm học mới nhiều thành tựu, dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn

EM TRAI

Bố công tác xa nhà, mẹ lo mưu sinh bằng những gánh hàng rong lên miền ngược. Dằng dặc tuổi thơ là những tháng ngày hai anh em quanh quẩn bên nhau. Đi đầu làng cuối xóm " mình tha em như cóc tha nhái ". Nhớ những lần mẹ về muộn, nó khóc ngặt nghẽo trên vai mình, khóc chán rồi ngủ, tỉnh dậy lại khóc. Những năm ấy chỉ có cháo rau cầm hơi thân hình hai anh em nhỏ thó đen trũi. Bên ngọn đèn dầu le lói bóng hai anh em quện vào nhau khắc khổ đến nao lòng...!!!

Lớn một chút em trai lang thang theo mình đi khắp những cánh đồng làng chăn trâu, móc cua, tát tép. Bữa rau, bữa cháo anh em mình cứ vậy lớn lên theo gánh hàng rong của mẹ, theo cái nhịp mưu sinh của mảnh đất quê nghèo.

Tuổi thơ rồi cũng qua, tuổi thơ không có vé khứ hồi....Mình vào quân ngũ, em trai ở quê vừa học vừa phụ giúp bố mẹ việc đồng áng. Mọi việc nhà nông em trai sành sỏi hơn mình... Hết lớp 12 nhà mình nghèo em trai không có cơ hội vào đại học giống mình ngày xưa. Em trai đi phụ hồ...đi làm đường...làm tất cả những việc bình thường nhưng trong sạch để kiếm tiền phụ giúp bố mẹ nuôi đứa út. Cứ tưởng cuộc sống của em trai đã an bài. Bất ngờ ba năm sau, có giấy báo trúng tuyển đại học. Mẹ vui, khóc hoài, bố không nói gì nhưng ánh mắt ông ánh lên niềm tự hào. Em trai vượt qua bốn năm đại học bằng ý chí, bằng nghị lực, bằng niềm tin và sức khoẻ của bố mẹ. Tốt nghiệp, em trai may mắn có được công việc ở trường , bố mẹ lại được vui thêm lần nữa, mình cũng vậy. Mình tự hào vì có em trai đã lớn lên, trưởng thành từ bùn đất !!!

Mình xa quê, vài năm mới được nghỉ phép một lần. Mình về rồi lại đi như cơn gió. Mọi việc lớn nhỏ ở quê, từ họ hàng đến làng xóm em trai đều thay mình gánh vác. Bố bỏ mẹ và anh em mình về miền thiên cổ mấy năm rồi. Em trai lại thay mình chăm mẹ và nuôi dưỡng đứa em út. Mình nghèo nên không phụ giúp được gì. Giờ em út đã tốt nghiệp đại học. Bố mẹ cho đứa em út hình hài còn em trai cho đứa út cuộc sống và tương lai....

Ở nơi thiên đường ấy, anh tin bố đang mỉm cười, bố đang tự hào vì có một đứa con như em đấy, em trai ạ !

Và anh cũng tự hào vì em là em trai anh !

Anh cả và anh hai

THỰC TRẠNG KHÓ XOAY

Quan to bù nhìn thì không nói
Còn quan nhỏ lắm thói nhiều chiêu
Cây xanh chặt hạ đã nhiều
Lại thêm dự án sớm chiều chặt cây

Giương to mắt vào đây mà ngắm
Khoan lỗ tai cho thấm lời dân
Hà thành bức xúc vô ngần
Trời kia cũng bực mấy lần nóng thêm

Có những kẻ ngày đêm gian xảo
Chuyên "thầy dùi" bát nháo chi khươn
Cây xanh chặt sạch, trắng đường
Vì tiền chẳng chút tình thương dân mình

Chặt cây đâu có thành thượng sách
Giữ làm "dải phân cách" thì sao
Còn nguyên không tốn một hào
Con đường đẹp, mát, ngọt ngào lòng dân!...

CHÚA TRỊNH, PHỦ TRỊNH VÀ...

TP - Bao ý nghĩ cứ ập về khi nhận được giấy mời dự Lễ kỷ niệm 447 năm ngày giỗ Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm - chúa tiên khởi 12 chúa Trịnh với 249 năm giúp vua Lê, góp phần giữ bền xã tắc Đại Việt, làm nên giai đoạn lịch sử có tên Lê Trung Hưng…

Một góc Phủ Trịnh.

Nối máy cho TS Trần Quang Trọng, Giám đốc Di sản Thành Nhà Hồ, thành viên ban tổ chức Lễ kỷ niệm, ông giám đốc vắn tắt cho biết dịp này có nhiều cái mới. Dịp này, Thanh Hóa tổ chức Hội thảo Di sản Thành Nhà Hồ và Khu Di tích Phủ Trịnh - Nghè Vẹt trong quy hoạch bảo tồn với phát triển du lịch. 

Hội thảo có sự tham góp của các nhà sử học, nghiên cứu, quản lý, các cơ quan chuyên môn với nhiều tham luận, trong đó có Vị trí Thành Tây Đô thời Lê Trung Hưng và vai trò của Thái vương Trịnh Kiểm; Những giá trị lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật của Phủ Trịnh; Từ Ly cung đến Thành Nhà Hồ kết nối con đường di sản; Vai trò của cộng đồng trong bảo tồn, phát triển du lịch...

Nghĩ cũng hay hay. Chớm tiết Thanh minh này được về thăm lại làng Biện Thượng có di tích Phủ Trịnh - Nghè Vẹt,  quê hương của chúa tiên khởi Trịnh Kiểm. Tên làng Biện Thượng có từ thuở Ái Châu nhà Đường đô hộ. Thời Lê sơ còn giữ tên ấy nhưng sau đó bẵng đi vì nhiều nhẽ. Mãi đến năm 1820 Minh Mạng mới lấy lại tên Biện Thượng. Tháng 1/1946, Quốc hội khóa đầu tiên sức cho nhiều địa phương cả nước đặt tên mới. Biện Thượng thành xã Vĩnh Hùng (Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) cho đến nay.

Biện Thượng xứ Thanh với vời vợi Phủ Trịnh thành Thăng Long… Phủ Trịnh Thăng Long, công trình kiến trúc đồ sộ bậc nhất thời Lê Trung Hưng, được xây dựng trong một thế kỷ rưỡi (1592-1749). Như mô tả của S.Baron, thương gia Anh (đến Thăng Long năm 1680), đại để, Phủ Chúa ở trung tâm thành phố Kẻ Chợ. Vương phủ trải dài từ khu vực phố Cửa Nam, Hàng Bông ngày nay qua phố Phủ Doãn, Quang Trung, ra tận hồ Hale (hồ Thiền Quang) và xuyên xuống phố Bà Triệu, chia ra ba cửa chính: Chính Nam (phố Bà Triệu), Tuyên Vũ Môn (có Ngũ Long Lầu, cao 70m, là Bưu điện Hà Nội nay) và Diệu Đức (thông ra Cửa Nam kinh thành Thăng Long). Tổng số có 52 cung, phủ, điện, đài, vườn ngự uyển, hồ, trại lính...

Nhưng công trình kiến trúc đáng nể ấy đã tan tành. Hoàng Lê nhất thống chí từng than tiếc khi chỉ đích danh Lê Chiêu Thống đã ngầm sai người phóng hoả đốt hết phủ chúa. Khi phủ cháy, khói lửa bốc lên ngút trời, hơn mười ngày chưa tắt.

Độc đáo là từ thời chúa Trịnh Tùng, một hành cung quy mô khá hoàng tráng đã được xây dựng tại Biện Thượng. Hành cung Phủ Trịnh tại Biện Thượng được xây dựng trên khoảng đất rộng khoảng 10ha, gồm nhiều khu vực: Từ phủ - nơi chúa làm việc, tiếp khách; Nội phủ - nơi ở của nhà chúa; khu làm việc của các quan; khu thờ cúng; khu vườn hồ thưởng ngoạn; khu giải trí… 

Để xây dựng công trình Phủ Trịnh ở Biện Thượng, các chúa Trịnh đã huy động những kỹ thuật, công nghệ tiên tiến nhất về các mặt thiết kế, chạm trổ, sơn son thếp vàng, điêu khắc, hội hoạ... Hành cung là nơi các chúa Trịnh thi thoảng về bái yết tiên tổ sơn lăng, tiện thể luôn việc nghỉ ngơi điều hành công việc ngoài Phủ Chúa Thăng Long kiểu chạy ngựa trạm.

Phủ Trịnh Biện Thượng bị phá hủy từ khi nào? Có đồng thời với việc thiêu hủy Phủ Chúa ở Thăng Long? Và ai phá? Xin khất một dịp khác sẽ hầu bạn đọc!

… Ngước lên bức hoành Tiên tổ thị vương ngay ngắn ở gian chính giữa của 7 gian nhà được gọi là Phủ Trịnh - Di tích lịch sử xếp hạng năm 1995 thấy lắm ngữ nghĩa. Tiên tổ ta vốn là vua? Chắc chẳng có hơi hướng ấm ức và vỗ ngực kiểu nghĩa lộ như thế? Từng tự nguyện giúp các triều vua Lê suốt 249 năm. 

Từng tâm niệm thờ Phật thì được ăn oản như lời khuyên của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm? Vua Lê Hiển Tông từng cảm thán Chúa lo cái lo cho ta cơ mà? Tôi đồ rằng bức hoành này có nguyên ủy và dựa vào hơi hướng cái câu tiên tổ thị hoàng trong Kinh Thi. Nghĩa là tổ tiên ta công tích rực rỡ to lớn thay. Hoàng ở đây là rực rỡ, to lớn, không phải là vua. Chắc có sự chép nhầm lẫn, hiểu lầm chi đó? 

Tự dưng nhớ lại hai chuyện cũng chả vui vẻ gì. Dạo ấy, Phủ Trịnh xập xệ, dột nát quá. Không hiểu các ông trong ban quản lý bàn định ra sao mà đùng cái, hô bà con hạ giải - nghĩa là dỡ toang Phủ xuống. Làng Vĩnh Hùng ban đêm tức tốc cho người ra Hà Nội gọi người của làng mình là ông Lê Tiến Thọ khi đó đương chức Thứ trưởng Bộ Văn hóa không quên ghé nèo tôi về.

Về đến quê, ông thủ từ cùng chức sắc địa phương chỉ vào đống gỗ mục ngổn ngang chất giọng ai oán nhưng như ngầm ra lệnh Dân làng chúng tôi có cả mấy chục lần kêu xin sửa sang Di tích lịch sử quốc gia này rồi nhưng mãi không thấy hồi âm. Nay nhờ các anh ra Bộ Văn hóa kêu hộ…

Ông Tiến Thọ không dám nói gì cả. Ra Hà Nội, không biết ông đã làm, đã nghĩ những gì mà ông xui tôi gặp ông Phạm Quang Nghị - thủ trưởng trực tiếp của ông Thọ khi ấy đương kim Bộ trưởng Bộ Văn hóa. Tôi không chịu vì phận mình tôm tép, nói ai nghe? Chắc hẳn ông Nghị với ông Thọ đều ngại mang tiếng? 

Ông Nghị dân Thanh Hóa. Còn ông Thọ là người Vĩnh Hùng. Chuyện thì dài, khi khác kể lại. Nhưng đại để, dân làng thúc ép quá, Thứ trưởng Tiến Thọ liều ba thì tôi liều bảy, cứ kêu. May mà một thời gian sau, có lẽ cũng đúng luật, phải nhẽ, kinh phí nhà nước rót cho 300 triệu đồng cộng với việc xã hội hóa của dòng họ Trịnh, Phủ Trịnh đã được phục dựng 7 gian như bây giờ.

Lại nói tượng 11 vị chúa Trịnh đang thờ ở Phủ Trịnh (tượng Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm có từ trước đó) là công của cụ Trịnh Doanh quê ở Yên Lộ, Hà Đông, hậu duệ của dòng chúa Trịnh Căn. Viết đến đây xiết bao cảm phục con người hằng tâm hằng sản ấy nay đã là người thiên cổ. Bao năm chứng kiến Phủ Trịnh quê chúa dột nát không có tượng thờ, cụ áy náy, lo buồn. Rồi cụ âm thầm tích cóp, nhờ xin công đức nơi này chỗ khác rồi thăm gặp các nhà điêu khắc, làm sử tiếng tăm… 

Một việc hy hữu loang ra là cụ Trịnh Doanh đã chủ sự công trình chế tác 11 vị chúa Trịnh từ Thành tổ Triết vương Trịnh Tùng đến vị chúa cuối là Án Đô vương Trịnh Bồng.  Nếu nói vị chúa nào cũng uy nghi thần thái cũng được nhưng khi chiêm bái, người rành sử đều cảm nhận ở mỗi vị đều toát yếu không nhiều thì ít phảng phất tính cách cũng như thăng, trầm đặc thù mỗi giai đoạn lịch sử. (Xin xem thêm Chuyện rước 11 vị Chúa Trịnh về Biện Thượng. Cùng tác giả. Tiền Phong 12/3/2005).

Dịp giỗ Minh Khang Thái vương Trịnh Kiểm 18/2/2005 (âm lịch), dòng họ Trịnh Hà Đông tổ chức long trọng việc rước 11 tượng chúa về quê tổ Biện Thượng. Gần hai trăm cây số từ Hà Đông về Vĩnh Hùng hanh thông nhưng lộ trình đã tắc tị mấy mét trước Phủ Chúa. Tin dữ báo cho tôi vào 12 giờ khuya đêm trước ngày giỗ.

Lý do rất đơn giản nhưng cái lý lại chắc khừ rằng, các nhà chức việc xứ Thanh, cụ thể là Sở Văn hóa ách lại việc đưa tượng vào Phủ với lý do làm theo luật, bởi 11 pho tượng kia ai dám chắc là tượng chúa Trịnh Tùng, Trịnh Bồng… Rằng đây là di tích lịch sử quốc gia, không thể tùy tiện đưa tượng thờ vào nếu chưa qua kiểm định, thẩm tra của Sở và Bộ.

Cậy chỗ quen biết, tôi nghĩ chỉ có cách điện cho ông Bộ trưởng Bộ Văn hóa Phạm Quang Nghị theo lời xui của ông Trịnh Hưng, Chủ tịch Hội đồng tộc Trịnh xuất phát từ tấm lòng sốt mến tiền nhân và lịch sử, bà con tộc Trịnh đã… Hiện 11 pho tượng đã làm thủ tục hô thần nhập tượng và đang tập kết trước Phủ… Để an lòng dân và đúng ngày giỗ của Minh Khang Thái vương, tha thiết đề nghị Bộ trưởng cho phép định vị 11 pho tượng Chúa trong Phủ. Sau lễ, sẽ chấp hành việc thẩm định theo quy định của các cơ quan trách nhiệm.

Tò, te tý… Điện thoại cầm tay của Bộ trưởng Nghị tắt máy. Có lẽ khuya quá rồi…

Nối máy với vài ba nhân mối khác. May thay, quãng gần 2 giờ sáng thì thông được với máy ông Bộ trưởng. Hóa ra, ông đang đi kinh lý ở một tỉnh phía Nam. Sau đó, không rõ là từ ông Bộ trưởng đã qua những kênh nào, gần sáng hôm ấy, 11 pho tượng đã an vị trong Phủ chúa.

12 năm đã qua. Tấm lòng cùng hương khói du khách và bà con tộc Trịnh khắp cả nước hình như đã cầu tất ứng cảm tất thông thấu đến tiên tổ nên thần thái các vị Chúa vẫn an nhiên như cái đêm vào Phủ an vị? May nữa, cũng chả ai ỏ ê gì đến việc thẩm định với xét lại 11 pho tượng cả.

Một việc vui cuối năm ngoái, UBND tỉnh Thanh Hóa chính thức khởi công công trình bảo tồn, tu bổ, tôn tạo Khu di tích Lịch sử quốc gia Phủ Trịnh. Đây là dự án được UBND tỉnh phê duyệt từ cuối năm 2015 với tổng kinh phí gần 300 tỷ đồng. Khu di tích sẽ được bảo tồn, tôn tạo các hạng mục: Phủ từ, tả vu, hữu vu, điện thờ Thái Miếu, nhà bia, hồ nước, sân lễ hội, cổng, nhà đón tiếp, nhà trưng bày, sân tường cùng hạ tầng kỹ thuật, cây xanh, khuôn viên... trên tổng diện tích 3,16 ha. Dự án sẽ được triển khai trong 5 năm.

Tôi đang ngồi với Hoàng Tuấn Liêm - người từng chịu trách nhiệm đảm nhận tu sửa, phục chế chính điện Lam Kinh nay được trao trọng trách phục chế Phủ Trịnh. Chọn mặt gửi… Phủ? 

Cái duyên để đến được Phủ Trịnh có phải Liêm và thuộc hạ từng làm hợp lý đến từng mi li mét công trình chính điện Lam Kinh mà bây giờ du khách khá hài lòng? Liêm đang nói thêm về đất Biện Thượng nguyên là một nhánh của dãy Trường Sơn đâm ngang ra biển, giáp ranh hai tỉnh Thanh Hóa, Ninh Bình.

Làng Gia Miêu - quê hương của nhà Nguyễn lại ở phía Nam của dãy núi. Chốn cũ của họ Trịnh cũng chung mạch với nhà Nguyễn được núi non, sông nước bao quanh, che chở, giữ cho lộc trời bền lâu. Và Phủ Trịnh mai kia sẽ là điểm nhấn, là vạch nối có lý trong mạch liên kết du lịch mà hội thảo đương bàn.

ĐẤT NƯỚC MÌNH NGỘ QUÁ PHẢI KHÔNG ANH

Đất nước mình ngộ quá phải không anh

Bốn ngàn tuổi mà dân không chịu lớn

Bốn ngàn tuổi mà vẫn còn bú mớm

Trước những bất công vẫn không biết kêu đòi...

Đất nước mình lạ quá phải không anh

Những chiếc bánh chưng vô cùng kì vĩ

Những dự án và tượng đài nghìn tỉ

Sinh mạng con người chỉ như cái móng tay...

Đất nước mình buồn quá phải không anh

Biển bạc, rừng xanh, cánh đồng lúa biếc

Rừng đã hết và biển thì đang chết

Những con thuyền nằm nhớ sóng khơi xa...

Đất nước mình thương quá phải không anh

Mỗi đứa trẻ sinh ra đã gánh nợ nần ông cha để lại

Di sản cho mai sau có gì để cháu con ta trang trải

Đứng trước năm châu mà không phải cúi đầu...

Đất nước mình rồi sẽ về đâu anh

Anh không biết em làm sao biết được

Câu hỏi gửi trời xanh, gửi người sau, người trước

Ai trả lời dùm đất nước sẽ về đâu....?

Trần Thị Lam

HAPPY NEW YEAR

Chào đón năm mới

Đến với mọi người

Tràn ngập tiếng cười

Người người hạnh phúc

Năm mới xin chúc

Phát lộc phát tài

Một năm dài dài

Làm gì cũng phát

Giống anh đi hát 

Được cát xê cao

Còn chú bánh bao

Làm sao nhanh hết

Rồi về đón tết

Bên cạnh người thân

Đừng cố phân vân

Chuyện đời được mất

Chúng mình chân chất

Xích lại gần nhau

Dù chỉ mớ rau

Gọi nhau í ới

Đừng để ranh giới

Đánh mất tình thân

Nếu có phân vân

Bính thân cởi bỏ

Đầu năm xin ngỏ

Mấy chuyện tầm phào

Cốt là để chào

Đồng bào phây búc

Cuối cùng kính chúc

Phúc lộc an khang

Sức khỏe giàu sang

Bình an hạnh phúc.